بورات یک هجو فرهنگی

نمی دانم فیلم «بورات: یادگیری فرهنگ آمریکایی برای پیشبرد ملت شریف قزاقستان» را دیده اید یا نه! اگر کمتر از 18 سال دارید توصیه اکید می کنم که  فیلم را نبینید!

بورات حکایت طنزی هجو گونه است از سفر یک خبرنگار قزاق به امریکا. تمام فیلم به تفاوتهای فرهنگی دو کشور پرداخته  است که البته این تفاوتها نمایی تحقیر گونه از کشور قزاقستان به دست می دهد.

شخصیت بورات در فیلم مرد ساده لوحی است از یک کشور فقیر که ظاهرا هیچ چیز از دنیای بیرون شهر کوچکش نمی داند. او همسرش را در 12 سالگی خریده! خواهرش چهارمین فاحشه قزاقستان است و نمی داند که چرا مردان امریکایی دوست ندارند او آنها را ببوسد! به زنان علاقه زیادی دارد اما معتقد است که مغز آنها کوچکتر از مردهاست. بزرگترین و خطرناکترین مشکل کشورش را یهودیان می داند بدون اینکه حتی در تمام زندگیش یکی از آنها را دیده باشد و معتقد است قزاقستان بزرگترین و قدرتمند ترین کشور جهان است…. مردم کشورهای همسایه را دشمن می پندارد تا جایی که حتی وقتی در امریکا از مقابل سفارتخانه ازبکستان عبور می کند به ساختمان آن نا سزا می گوید… از حمله نظامی امریکا به عراق حمایت می کند و خلاصه در برخورد با تک تک مردم امریکا آنها را مبهوت خود می سازد!

فیلم در ظاهری مستند به مخاطب ارائه می شود. مستندی که گویا قرار است از تلویزیون ملی قزاقستان پخش شود و اجرای آن را بورات بر عهده دارد. یادگیری فرهنگ آمریکایی برای پیشبرد ملت شریف قزاقستان هدفی است که در نام فیلم هم برای سفر بورات در نظر گرفته شده!

او سفرش به امریکا را همراه با دوست و تهیه کننده فیلمش «عظمت» آغاز می کند و با عشقی نافرجام به «پاملا اندرسون» یک هنرپیشه پور.نو.گرافی به پایان می رساند.

اگر بورات را در فیلم نماد شخصیتی که ظاهرا قرار است از جهان سومی ها ارائه شود بدانیم، آنها ساده لوح، بد دهان، زودباور و افرادی با پیش زمینه ها و کلیشه های ذهنی ثابت و غیر قابل تغییر به تصویر در آمده اند!

اما فیلم امریکایی ها را هم بی نصیب نمی گذارد! مهمترین خصوصیت آنها در فیلم این است که می خواهند جهان را امریکایی (Americanize) کنند؛ هر کدام حرف خود را می زنند و در دنیای خود زندگی می کنند!

به هر حال اگر دیدگاه های شرم گرایانه، چپ گرایانه و ضد امپریالیستی نداشته باشید قطعا «بورات…» گزینه مناسبی است برای اینکه به حماقتهای یک جهان سومی عقب مانده بخندید.

***

پی اس: راستی نمی دانم بعد از ساخت این فیلم چه اتفاقی در قزاقستان افتاده! اما فکر می کنم اگر بورات، ایرانی به تصویر کشیده می شد، آن وقت چندین کمپین اینترنتی علیه سازندگان آن به راه می افتاد، امریکاییها بیش از پیش مورد تحریم اقتصادی و سیاسی ما قرار می گرفتند و البته صدا و سیمای جمهوری اسلامی چه پرده ها که از توطئه های سازندگان فیلم بر نمی داشت. تازه اگر علما حکم بر ارتداد کارگردان صادر نمی کردند!!!